Wady drewna – Czym są i jak powstają?

wady drewna

Drewno, jako naturalny materiał, posiada wiele wartościowych cech i zalet, które sprawiają, że jest szeroko wykorzystywane w różnych dziedzinach. Jednak, podobnie jak każdy materiał, drewno może również być podatne na występowanie różnego rodzaju wad. Wady drewna mogą wpływać na jego wytrzymałość, wygląd i funkcjonalność, co może stanowić wyzwanie dla jego zastosowania w praktyce.

W niniejszym artykule skupimy się na omówieniu różnych wad drewna, ich przyczyn, skutków i wpływu na konkretne rodzaje drewna oraz zastosowanie w różnych dziedzinach, takich jak drewno klejone, drewno dębowe, drewno bukowe, drewno okrągłe oraz zastosowanie drewna w budownictwie.

Czym są wady drewna?

Wady drewna to nieprawidłowości, defekty lub uszkodzenia występujące w strukturze drewna, które mogą wpływać na jego wygląd, wytrzymałość, trwałość i funkcjonalność.

Są tego różne przyczyny, takie jak wrodzone cechy drzewa, działalność szkodników, choroby, nieprawidłowe warunki wzrostu, manipulacja i obróbka drewna.

Mogą obejmować takie elementy jak sęki, pęknięcia, wady kształtu, wady budowy, zabarwienia, zgnilizny oraz uszkodzenia mechaniczne.

Zrozumienie rodzajów wad drewna jest istotne zarówno dla producentów, jak i użytkowników drewna. Pozwala to odpowiednio ocenić jego jakość, wybrać odpowiednie zastosowanie oraz podjąć odpowiednie środki zaradcze w celu minimalizacji negatywnego wpływu wad na funkcjonalność i trwałość drewna.

Jakie są wady drewna?

Wady drewna mogą mieć różne przyczyny i charakteryzować się różnymi rodzajami uszkodzeń. Według normy PN-79/D-01011, wady drewna zostały podzielone na grupy oparte na rodzaju uszkodzenia i przyczynie powstania. Wśród najczęstszych wad drewna można wymienić:

Czytaj  Deska lita czy warstwowa - którą wybrać?

Sęki

Występują w postaci zarośniętych (guzy, brewki, róże) lub otwartych.

Sęki mogą być zdrowe, nadpsute lub zepsute, a także mogą występować pojedynczo lub w skupieniach.

Pęknięcia

Mogą być czołowe (rdzeniowe, okrężne), boczne (desorpcyjne, mrozowe) lub czołowo-boczne. Istnieją również różne typy pęknięć, takie jak pęknięcia niegłębokie, głębokie lub przechodzące, oraz opuklina.

Wady kształtu

Obejmują zbieżystość, krzywiznę, spłaszczenie, zgrubienie odziomkowe, napływy korzeniowe, rak oraz obrzęk.

Wady budowy

Należą do nich zabitka, zakorek, przeżywiczenie, pęcherz żywiczny, drewno ciągliwe, twardzica, nierównomierna szerokość słojów rocznych, wielordzenność, mimośrodowość rdzenia oraz skręt włókien.

Drewno reakcyjne, takie jak drewno ciągliwe i twardzica, również jest uwzględniane w tej kategorii.

Zabarwienia

Mogą być pochodzenia biotycznego, takie jak sinizna, fałszywa twardziel, zaparzenie drewna, wewnętrzny biel, czerwień bielu, brunatnica, lub pochodzenia abiotycznego, takie jak zaciągi garbnikowe, zabarwienia po spławie oraz plamy wodne.

Zgnilizny

Występują w postaci zgnilizny twardej (jasnej, ciemnej, różnobarwnej, czerwonej) oraz zgnilizny miękkiej (korozyjnej, destrukcyjnej, korozyjno-destrukcyjnej).

Mogą być umiejscowione na zewnątrz drewna, wewnątrz lub rozrzucone. Wady te obejmują również pojawienie się dziuplek.

Uszkodzenia mechaniczne

Mogą wynikać z działalności biologicznej (chodniki owadzie, uszkodzenia przez ptaki) lub antropogenicznej (obecność ciał obcych, odarcie kory, zwęglenia).

Które wady drewna są najczęstsze?

Najczęściej występujące wady drewna to sęki, pęknięcia, zgnilizny, wady kształtu i zabarwienia. Sęki są obszarami, w których wcześniej znajdowały się gałęzie drzewa, natomiast pęknięcia to spękania lub rozszczepienia wynikające z procesów starzenia i zmian wilgotności. Zgnilizny są efektem działalności grzybów i mikroorganizmów, a wady kształtu obejmują m.in. krzywiznę i spłaszczenie. Zabarwienia mogą występować w postaci plam i niepożądanych odcieni.

Jak niwelować wady drewna?

Niwelowanie wad drewna zależy od rodzaju wady i jej nasilenia. Oto kilka sposobów niwelowania poszczególnych wad drewna:

Czytaj  Łączenie desek - 90, 45 stopni

Sęki

W przypadku sęków można zastosować wypełniacze drewniane lub epoksydowe, aby wyrównać powierzchnię.

Można również zdecydować się na przycinanie sęków i uzupełnianie ich drewnem o zbliżonych właściwościach.

Pęknięcia

Pęknięcia można zamykać poprzez wypełnianie ich klejem do drewna lub stosowanie elastycznych uszczelniaczy.

W przypadku głębszych pęknięć konieczne może być wykonanie reperacji za pomocą wstawek lub frezowania.

Zgnilizny

W przypadku zgnilizn trzeba usunąć zainfekowane fragmenty drewna, a następnie zabezpieczyć pozostałe fragmenty za pomocą środków grzybobójczych.

W przypadku poważniejszych uszkodzeń konieczne może być wymienienie uszkodzonych elementów.

Wady kształtu

Wady kształtu można korygować poprzez odpowiednie przycinanie i formowanie drewna.

W niektórych przypadkach konieczne może być również stosowanie technik obróbki cieplnej lub stosowanie technik ciśnieniowego prostowania.

Zabarwienia

Niektóre zabarwienia można niwelować poprzez szlifowanie lub stosowanie specjalnych środków do usuwania plam. W przypadku trudniejszych zabarwień, takich jak sinizna, może być konieczne zastosowanie bardziej zaawansowanych technik, takich jak oksydowanie.

Ważne jest, aby pamiętać, że niwelowanie wad drewna może być procesem wymagającym umiejętności i doświadczenia.

Wady drewna klejonego

Wady drewna klejonego mogą być różne, podobnie jak w przypadku drewna naturalnego. Niżej przedstawiam niektóre z najczęstszych wad, które mogą wystąpić w drewnie klejonym:

  • Odpryski i odklejenia,
  • Niedoskonałości powierzchni,
  • Rozwarstwienia,
  • Wysięki kleju,
  • Niedoskonałości koloru.

W przypadku drewna klejonego ważne jest, aby stosować się do odpowiednich standardów i wytycznych dotyczących produkcji i jakości klejenia.

Wady drewna okrągłego

Wadami drewna okrągłego i tartacznego, które występują najczęściej, są:

  • Krzywizny
  • Zbieżystość
  • Spłaszczenie
  • Zgrubienie odziomkowe
  • Napływy korzeniowe
  • Rak
  • Obrzęki

W przypadku drewna o tego rodzaju wadach, istotne jest przeprowadzenie starannej selekcji i oceny drewna przed jego wykorzystaniem w konkretnych zastosowaniach. Odpowiednie obróbki i procesy suszenia mogą pomóc w minimalizacji wpływu wad na ostateczny produkt drewniany.

Wady drewna są naturalnym zjawiskiem i nieodłączną częścią jego charakteru. W trakcie projektowania, budowy i użytkowania wyrobów drewnianych, ważne jest świadome rozpoznanie i zrozumienie różnych wad, które mogą wystąpić. Niektóre wady mogą wpływać na wygląd, trwałość, stabilność i funkcjonalność drewna, dlatego kluczowe jest ich odpowiednie rozpoznanie i ocena.

Czytaj  Ile waży 1 metr sześcienny (m3 - kubik) drewna?

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *